Üzerinize giyeceğiniz tişört bir gün cep telefonunuzu şarj eden bir cihaz olma özelliği de kazanabilir. Bilim insanları, pamuğu, elektronik cihazları şarj edebilmesini sağlayacak esneklik ve iletkenlik özelliği kazandırmayı başardı. Araştırmacılar, pamukla enerji kazanan cihazların petrole olan bağımlılığı sona erdirebileceğine inanıyor.

ABD’nin Güney California Üniversitesi’nde makine mühendisliği bölümünde akademisyen olan Xiaodong Li, meslektaşı Lihong Bao ile yaptığı araştırma hakkında, “Gelecekte, cep telefonlarınızın kıvırabileceğiniz bir kağıt gibi olacağını düşünün. Ancak esnek, gerilebilir ana kartlara uyumlu enerjiye sahip olmamız lazım” dedi. Dönüşümden geçirdiği tişört için enerji kaynağı aramaya başlayan Li, deneylerine devam etmek için beş dolarlık tişörtler kullandı.

Li ve meslektaşları, pamuğu son derece iletken kılabilmek için çok sayıda “tarif” denedi. İlk olarak, pamuğu bir saat boyunca sodyum florür solüsyonunda tuttular. Ardından, ıslak materyali kuruttular ve sonrasında fırında üç saat ısıttılar. En son olarak, sıcaklığı daha yüksek bir fırında materyal bir saat daha ısıtıldı.

İşlemin sonunda, pamuk aktif karbona dönüşmüştü. Yanmış olan materyal, kıvrılabilecek esneklik kazandı. Araştırmacılar, materyali iletken metal manganez oksit ile kaplayarak, enerji depolayacak cihaza nano kaplama yaptı. Süper kapasitör olarak adlandırılan cihaz, enerji ihtiyaçlarına bataryadan daha çabuk tepki verebilme özelliğine sahip.

Tüm bu işlemler sonucunda elde edilen ‘tişört’, bugüne kadar üretilen iyi karbon tabanlı süper kapasitör performansını gösterdi. Tişört, yapılan bin testte yüzde 97.3 enerji depolama kapasitesi ortaya koydu.

SÜPER UCUZ ENERJİ

Li, “Bu çok ucuz ve çevre dostu bir enerji elde etme yöntemi” dedi. ABD’li bilim insanı, yenilebilir materyal kullanılmasının yanı sıra, dokuma fabrikalarından elde edilecek pamuğun, kimyasal işlemlerden geçen kömür veya ham petrolü aktif karbona dönüştürmekten 10 kat daha ucuz olacağını tahmin ettiklerini söyledi.

Şarj özelliği olan tişört üretilmesinde önemli bir adım atan bilim insanları, ürünlerinin piyasaya sürülmesi için bir sanayi ortağı arıyor. Li, bu konuda hükümet yetkilileriyle de temasa geçmeyi düşündüklerini söyledi.

“PETROLE MAHKUM DEĞİLİZ”

Michigan Teknoloji Üniversitesi’nde makine mühendisliği alanında doçent doktor olan Rıza Şahbazian Yassar, “pamuğu basit ısıtma ve kimyasal süreçlerden geçirerek gerçekleştirdikleri dönüşüm bilim dünyasında bir ilk… Giysilerin enerji depolamasında kullanılması, askeri alanda bile kullanılabilir” dedi.

Yassar, “Burada en önemli zorluk, pamuk ipliklerin yeterli derecede enerji depolayabilmesini sağlamak… Ayrıca, materyal gerilme ve esneme nedeniyle enerji depolama özelliğinden bir şey kaybetmemeli” dedi.

İcadı hakkında geçtiğimiz günlerde Pekin’de katıldığı bir konferansta sunum yapan Li, “Ben büyük resme bakıyorum… Piyasaya pamuktan enerji elde eden birçok cihaz  sürülebilir. Artık petrole muhtaç olmak zorunda değiliz” dedi.

ntvmsnbc.com

Reklamlar